Trepanacja czaszki u 5-latka sprzed 4000 lat. Zaskakujące odkrycie w Uzbekistanie

3 czerwca 2026, 11:22

Wiosną 2026 roku archeolodzy z Uniwersytetu Salento, Uniwersytetu Państwowego w Termez i Instytutu Archeologicznego w Samarkandzie pracujący na stanowisku Dżarkutan w Uzbekistanie natknęli się na podwójny grób dzieci. Złożono w nim trzy- i pięciolatka. Na czaszce starszego z nich widniały wyraźne ślady trepanacji. Ktoś cztery tysiące lat temu wziął narzędzie z kamienia lub kości i celowo otworzył głowę małemu dziecku. I najpewniej zrobił to z pełną premedytacją, jako zabieg leczniczy. Mamy tutaj do czynienia z najstarszą trepanacją znaną z terenu Azji Środkowej.



Po zamianie samca u dzikich dżelad dochodzi do poronienia

24 lutego 2012, 11:42

Po zastąpieniu dominującego samca innym u dzikich dżelad brunatnych (Theropithecus gelada) następuje samoistne poronienie. Dotąd efekt Bruce - zaburzenie ciąży wywołane kontaktem z obcym samcem - obserwowano wyłącznie u zwierząt laboratoryjnych i nie było wiadomo, czy podobne zjawisko występuje w wolno żyjących populacjach.


Rozwód po 115 latach

11 czerwca 2012, 12:23

Żółwie olbrzymie Bibi i Poldi były parą przez 115 lat. Wiek z okładem to najwyraźniej zbyt długo, bo rekordziści z zoo w Klagenfurcie nie chcą już ze sobą dzielić klatki.


Orzechy włoskie poprawiają jakość spermy

16 sierpnia 2012, 11:50

Zjadanie codziennie 75 g orzechów włoskich poprawia żywotność, ruchliwość i cechy morfologiczne plemników u zdrowych mężczyzn w wieku 21-35 lat.


NOC imitator

23 października 2012, 12:14

Delfiny można wytrenować, tak by naśladowały ludzkie wokalizacje. Dotąd jednak nie zdobyto dowodów na spontaniczną mimikrę akustyczną u waleni. Pierwszym udokumentowanym przypadkiem jest samiec białuchy NOC, którego poczynania momentami przypominały grę na mirlitonie.


Dyskretna natura kopania...

17 stycznia 2013, 15:24

Jeszcze 9 lat temu Richard Dawkins, twórca pojęcia fenotypu rozszerzonego, narzekał, że nikt nie przeprowadził genetycznego studium, podchodząc do zwierzęcych artefaktów jak do fenotypu. Naukowcy z Harvardu wzięli to sobie chyba do serca, stąd ich studium nad genami budowania nor u Peromyscus polionotus.


Ludzka kolonizacja zdziesiątkowała pacyficzne nieloty

28 marca 2013, 11:37

Skolonizowanie przez ludzi wysp na Pacyfiku przyczyniło się do zagłady niemal 1000 gatunków nielotnych ptaków. Badania przeprowadzone na 41 wyspach wykazały, że pomiędzy początkiem ludzkiej kolonizacji, a przybyciem Europejczyków (czyli 3500-700 lat temu) wyginęło 2/3 gatunków tych zwierząt. Głównymi przyczynami ich zagłady były polowania i wycinanie lasów.


Mszaki ożywione po 400 latach pod lodem

28 maja 2013, 09:37

Catherine La Farge z University of Alberta obaliła pogląd, że wszystkie szczątki roślinne odsłaniane przez cofający się lodowiec są pozbawione życia. Dotąd uznawano, że wzrost wegetacji w strefie marginalnej lodowca to wynik skolonizowania przez pobliskie współczesne rośliny. Kanadyjce udało się jednak ożywić mszaki zamrożone podczas Małej Epoki Lodowcowej (MEL).


Śmieciowe jedzenie może prowadzić do problemów psychicznych u dzieci

30 sierpnia 2013, 10:05

Ryzyko problemów psychicznych u dzieci wzrasta, gdy matka niezdrowo odżywia się w czasie ciąży. Warto się też przyjrzeć diecie w pierwszych latach życia, bo nieprawidłowe karmienie w tym okresie nasila np. objawy lęku i depresji.


Superwulkan większy niż sądzono

11 grudnia 2013, 11:30

Superwulkan Yellowstone (in. Kaldera Yellowstone) jest o wiele większy niż dotąd sądzono.


Zostań Patronem

Od 2006 roku popularyzujemy naukę. Chcemy się rozwijać i dostarczać naszym Czytelnikom jeszcze więcej atrakcyjnych treści wysokiej jakości. Dlatego postanowiliśmy poprosić o wsparcie. Zostań naszym Patronem i pomóż nam rozwijać KopalnięWiedzy.

Patronite

Patroni KopalniWiedzy